Jak działa SzamboPRO
SzamboPRO łączy w jednym systemie pięć stron: mieszkańca z szambem, firmę wywozową, jej kierowcę, oczyszczalnię ze stacją zlewną i urząd gminy. Każdy metr sześcienny ma zapisane miejsce odbioru (adres, GPS, zdjęcie licznika, podpis klienta) i miejsce zlania (stacja, kwit, potwierdzenie stacji).
| Kto | Gdzie się loguje | Co dostaje |
| Mieszkaniec | /rejestracja raz, potem /moje numerem telefonu i kodem SMS | umowę, zamawianie jednym kliknięciem albo automatycznie, potwierdzenia do kontroli gminy |
| Firma wywozowa | / → login i hasło, panel /panel | zlecenia, trasy, bilans litrów, alarmy, sprawozdania art. 9o, przetargi, konkurencja |
| Kierowca | /kierowca na telefonie lub tablecie, PIN | kursy po kolei, nawigacja, odbiór, zlew - działa bez zasięgu |
| Gmina | / → login urzędu (zatwierdzany ręcznie) | ewidencja szamb, plan kontroli, protokoły, sprawozdania firm, sprawozdanie roczne |
| Oczyszczalnia | / → login stacji | potwierdzanie zlewów, pochodzenie ścieków z gmin, raport miesięczny |
Obieg jednego wywozu: zamówienie (telefon, SMS, portal albo automat) → zlecenie w planie dnia → kierowca: „Jestem”, licznik, podpis → SMS z potwierdzeniem do mieszkańca → zlew na stacji, a stacja potwierdza ilość → bilans litrów wieczorem → wywóz trafia do sprawozdania kwartalnego gminy.
Instrukcja dla firmy wywozowej
Start
- Załóż konto na
/rejestracja → „Firma wywozowa”. Zaznacz gminy, w których masz zezwolenie, i dodaj pierwszy wóz. Masz 30 dni za darmo.
- W „Flota i zezwolenia” uzupełnij numery zezwoleń, daty ważności i stacje zlewne wskazane w zezwoleniu. System pozwoli kierowcy zlewać tylko tam.
- Klientów dodasz ręcznie („Klienci i umowy” → „Nowy klient”) albo zaimportujesz z Excela. Klienci mogą się też zapisać sami przez stronę.
- Daj kierowcom PIN-y. Aplikacja kierowcy to strona
/kierowca, którą można dodać do ekranu głównego telefonu jak zwykłą aplikację.
Codziennie
- Pulpit: zlecenia dnia, utarg, gotówka do rozliczenia z kierowcami, bilans litrów, alarmy i terminy.
- Zlecenia i trasy: „Ułóż trasy automatycznie” rozdziela zlecenia na wozy według odległości. Ręcznie zmienisz wóz w liście.
- Zamówienia z www: zamówienia klientów z portalu i automatyczne (system zamawia przed zapełnieniem szamba).
- Prognoza i SMS: lista klientów, którym szambo zapełni się w 10 dni. Jedno kliknięcie wysyła im SMS „zamówić?”.
Kontrola kursów „na lewo”
- Pompa bez zlecenia: czujnik pompy (lokalizator GPS z wejściem cyfrowym) zgłasza każde włączenie pompy. Jeśli pompa pracowała w miejscu bez zlecenia i poza stacją, dostajesz alarm i SMS.
- Bilans litrów: system porównuje ilość w beczce rano, odebraną ze zleceń i zlaną na stacji. Gdy zlano więcej, niż mogło być w beczce, był kurs bez zlecenia.
- Odbiór daleko od posesji: zapis odbioru dalej niż 150 m od adresu klienta.
- Stacja spoza zezwolenia: zlew na stacji niewpisanej w zezwolenie gminy, za co grozi kara 1000–10 000 zł za każdy kurs.
- Każdy alarm wyjaśniasz jednym kliknięciem. Wyjaśnienie zostaje w dzienniku.
Sprawozdania do gmin (art. 9o)
Zakładka „Sprawozdania do gmin” liczy dla każdej gminy osobno wszystkie pozycje z ustawy. „Podgląd i druk” daje wydruk do podpisu, a „Złóż elektronicznie” wysyła sprawozdanie do gminy, która korzysta z SzamboPRO. Na pulpicie widzisz termin, a po jego upływie wyliczoną karę.
Rynek
Przetargi: wyniki monitora ogłoszeń (Biuletyn Zamówień Publicznych, platformy zakupowe, BIP-y gmin). Konkurencja: firmy z zezwoleniami. Gminy - kontakty: 89 urzędów z adresami e-mail i gotowym wnioskiem o informację publiczną.
Instrukcja dla kierowcy
- Otwórz
/kierowca i wpisz swój PIN. Na Androidzie: menu przeglądarki → „Dodaj do ekranu głównego”.
- Kursy są w kolejności trasy. „Nawiguj” otwiera mapę Google z adresem.
- Na miejscu naciśnij „Jestem - odbiór”: wpisz ilość z licznika, zrób zdjęcie licznika, wybierz płatność, a klient podpisuje się palcem.
- „Zakończ odbiór” zapisuje GPS i wysyła klientowi SMS z ilością, kwotą i linkiem do potwierdzenia.
- Gdy beczka jest pełna w 75%, aplikacja przypomni o zlewie. „Zlewam na stacji”: wybierz stację (tylko te z zezwolenia), wpisz ilość i numer kwitu, zrób zdjęcie kwitu.
- Bez zasięgu wszystko zapisuje się w telefonie i wysyła samo po odzyskaniu sieci. Nie ma ryzyka podwójnego zapisu.
Pompa ma czujnik. Każde jej włączenie jest widoczne u szefa z miejscem i godziną.
Dla właściciela szamba - instrukcja i regulamin
Rejestracja (raz)
- Wejdź na
/rejestracja → „Mieszkaniec”. Podaj numer telefonu i wpisz kod z SMS.
- Podaj adres, pojemność szamba i liczbę domowników. Możesz też zapisać lokalizację, stojąc przy szambie.
- Wybierz firmę z zezwoleniem w Twojej gminie (widać cenę za m³).
- Wybierz sposób zamawiania: automatycznie przed zapełnieniem (system liczy dopływ i zamawia wóz 2–5 dni wcześniej), stały cykl (co 14–90 dni) albo sam zamawiam (przypomnienie SMS).
- Zaakceptuj regulamin. Umowa z firmą zawiera się od razu i jest widoczna w portalu.
Później
Na /moje widzisz szacowane zapełnienie, termin zamówionego wywozu, umowę i wszystkie potwierdzenia. Automatyczne zamawianie włączysz lub wyłączysz w każdej chwili.
Kontrola z gminy
Gmina sprawdza umowę i dowody opłat za wywóz (art. 6 ust. 1 i 5a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Pokaż je na telefonie albo wydrukuj z portalu. Każde potwierdzenie ma datę, ilość, pojazd, zezwolenie i stację zlewną.
Regulamin usługi (skrót)
- Zamówienia: portal, SMS, telefon, automatycznie. Termin do 2 dni roboczych.
- Ilość według licznika pojazdu (zdjęcie w systemie). Cena za m³ z umowy, nie wyższa niż górna stawka uchwalona przez radę gminy.
- Nieczystości trafiają wyłącznie do stacji zlewnej wskazanej w zezwoleniu gminy.
- Dane osobowe przetwarza firma wywozowa jako administrator w celu wykonania umowy i obowiązków prawnych (art. 6 ust. 1 lit. b i c RODO). Firma przekazuje gminie adres nieruchomości w sprawozdaniu kwartalnym (art. 9o).
- Reklamacje: 14 dni od wywozu.
Instrukcja dla urzędu gminy
- Zgłoś konto na
/rejestracja → „Urząd gminy”. Potwierdzamy je telefonicznie z urzędem.
- Ewidencja (art. 3 ust. 3): zaimportuj dotychczasową ewidencję z Excela (CSV). Firmy z SzamboPRO uzupełniają ją z każdego wywozu: umowa, data, ilość.
- Plan kontroli (art. 6 ust. 5a–5aa): nieruchomości z punktacją. Najwyżej są adresy bez umowy, bez wywozów i takie, które wywożą dużo mniej ścieków, niż wynika ze zużycia wody albo liczby osób. Zaznacz i zaplanuj, wydrukuj protokół, wpisz wynik.
- Sprawozdania firm (art. 9o): złożone elektronicznie trafiają tu same. Przeglądasz, przyjmujesz albo odsyłasz do poprawy z uwagą.
- Sprawozdanie roczne (art. 3 ust. 5): 9 pozycji ustawy liczy się samo z ewidencji, sprawozdań i kontroli. Drukujesz albo zapisujesz jako PDF i wysyłasz do WIOŚ i RZGW Wód Polskich do 30 kwietnia.
- Przewoźnicy i zezwolenia (art. 7 ust. 6b): elektroniczna ewidencja zezwoleń z datami ważności.
Gmina widzi tylko nieruchomości ze swojego terenu i dane, które przewoźnik i tak musi jej przekazać w sprawozdaniu.
Instrukcja dla oczyszczalni (stacji zlewnej)
- Stacja zlewna: lista zlewów zgłoszonych przez kierowców (firma, wóz, ilość, numer kwitu) i wozy w drodze z ładunkiem.
- „Potwierdź”: wpisz ilość z przepływomierza stacji albo odrzuć ładunek z uwagą (np. ścieki przemysłowe niezgłoszone jako przemysłowe).
- Potwierdzona ilość wraca do bilansu litrów przewoźnika i do jego sprawozdania. Rozbieżności widzą obie strony.
- Pochodzenie ścieków: z których gmin są ścieki przyjęte w miesiącu (art. 7 ust. 6c: stacja musi spełniać wymagania dla aglomeracji, z której pochodzą nieczystości).
- Raport miesięczny: według przewoźników i gmin, do rozliczeń i sprawozdawczości.
Przepisy, które obsługuje system
| Przepis | Co mówi | Gdzie w systemie |
| art. 5 ust. 1 pkt 3a-3b, art. 6 ust. 1 | właściciel gromadzi nieczystości w szambie i ma umowę oraz dowody opłat | portal mieszkańca, potwierdzenia |
| art. 6 ust. 2 | rada gminy ustala górne stawki opłat | gminy → maks. stawka |
| art. 6 ust. 5a–5aa | wójt kontroluje umowy i dowody, co najmniej raz na 2 lata według planu | gmina: plan kontroli, protokół |
| art. 6 ust. 6, art. 6a | gmina organizuje wywóz u osób bez umowy, może przejąć obowiązek | przetargi, zlecenia źródła GMINA |
| art. 7, 8, 9 | zezwolenie wójta, wskazane stacje zlewne, maks. 10 lat; cofnięcie za brak sprawozdania | flota i zezwolenia, terminy |
| art. 7 ust. 6c | nieczystości tylko do oczyszczalni spełniającej wymagania dla aglomeracji | dozwolone stacje u kierowcy, alarm |
| art. 9o | sprawozdanie kwartalne przewoźnika do końca miesiąca po kwartale | sprawozdania do gmin |
| art. 9xb | kary: 300 zł/dzień spóźnienia (maks. 90 dni), 200–5000 zł nierzetelne, 1000–10 000 zł zła stacja | terminy, alarmy |
| art. 3 ust. 3, 5, 6 | ewidencja elektroniczna gminy, sprawozdanie roczne do WIOŚ i Wód Polskich do 30 kwietnia | gmina: ewidencja, roczne |
| Prawo wodne art. 86–87 | aglomeracje wyznacza rada gminy | nieruchomość: w aglomeracji tak/nie |
Tekst: Dz.U. 2025 poz. 733 (wersja ujednolicona Kancelarii Sejmu z 3.08.2026) i Dz.U. 2026 poz. 1335. Do szamb nie stosuje się ustawy o odpadach (art. 2 pkt 8), więc wywóz do biogazowni nie jest dozwolony.
Dokumentacja techniczna
Architektura: rdzeń u dostawcy, dane u klienta
Logika systemu (sprawozdania, bilans, alarmy, prognoza, plan kontroli) działa wyłącznie na serwerze dostawcy, czyli w rdzeniu. U klienta, np. w urzędzie gminy, działa tylko węzeł danych. Przechowuje dane klienta zaszyfrowane (AES-256-GCM) hasłem, które zna tylko klient, i rozmawia wyłącznie z rdzeniem przez TLS 1.3 z obustronnymi certyfikatami. Rdzeń trzyma kopię danych tylko w pamięci RAM, a każdą zmianę zapisuje na węźle przed odpowiedzią. Licencje są podpisane kluczem Ed25519. Klient zawsze może wyeksportować swoje dane, także bez ważnej licencji.
Uruchomienie
Wymaga Node.js 22.13 lub nowszego, bez instalowania dodatkowych pakietów (baza SQLite jest wbudowana w Node).
npm run demo # baza z danymi pokazowymi (dane/szambopro.db)
npm start # serwer na http://localhost:8090
npm test # testy (9)
npm run przetargi # skan przetargów do dane/przetargi.json
Zmienne: PORT, SZAMBO_DANE (katalog bazy i zdjęć), SZAMBO_DEMO=0 (wyłącza pokazywanie kodu SMS na ekranie, wymagane na produkcji), SZAMBO_KLUCZ_CZUJNIKA, SZAMBO_DZIS (tylko do pokazów).
Czujnik pompy
Lokalizator GPS z wejściem cyfrowym (np. Teltonika FMB920) podpięty do sygnału pracy pompy albo wału odbioru mocy. Platforma lokalizatora wysyła zdarzenie HTTP:
POST /api/czujnik/pompa nagłówek X-Klucz-Czujnika: …
{ "rejestracja": "BZA 12345", "start": "2026-11-10 11:18:00", "koniec": "2026-11-10 11:31:00", "lat": 52.99, "lon": 22.37 }
Bezpieczeństwo i RODO
- Hasła: scrypt z solą. Sesje w ciasteczku HttpOnly. Role sprawdzane na każdym zapytaniu (firma nie widzi danych gminy ani innej firmy).
- Mieszkaniec loguje się kodem SMS: 6 cyfr, ważny 10 minut, maks. 5 prób.
- Zdjęcia liczników, kwitów i podpisy są dostępne tylko po zalogowaniu. Potwierdzenie wywozu ma niezgadywalny link z SMS.
- Kolejka offline kierowcy ma identyfikator każdego zapisu, więc powtórne wysłanie nie tworzy duplikatu.
- Do wdrożenia: HTTPS (reverse proxy), bramka SMS, kopie zapasowe bazy, umowa powierzenia danych z przewoźnikami (wzór w panelu).
Bramka SMS
Wszystkie SMS-y (kody, potwierdzenia, przypomnienia, alarmy) trafiają do tabeli wiadomosci ze statusem W_KOLEJCE. Podpięcie operatora (np. SMSAPI) to jeden moduł wysyłający kolejkę.